check_circle Yılkar Klima Yetkili Bayiiac_unit Araç İklimlendirme Çözümleri
schedule Pzt–Cmt 08:30–19:00location_on Şaşmaz, Yenimahalle / Ankaracall 0543 275 06 93

Oto Klima Gazı Ne Zaman Değişir, Dolum Ne Zaman Gerekir?

Kaput açık bir otomobilin klima servis valfine bağlanmış manometre hortumları

Oto klima gazı motor yağı gibi belirli kilometrelerde değişen bir sıvı değildir; sağlam bir sistemde gaz uzun süre yerinde kalır. Dolum, soğutma performansı düştüğünde ve ölçümle gaz miktarının azaldığı tespit edildiğinde gerekir. Gaz eksilmişse sistemde büyük olasılıkla bir kaçak vardır ve önce kaçağın bulunması gerekir.

Klima gazı neden azalır?

Araç klima sistemi kapalı bir devredir. Kompresör, kondenser, genleşme valfi ve evaporatör arasında dolaşan soğutucu gaz, normal şartlarda tüketilmez; sürekli aynı devrede dolaşır. Bu yüzden "her yıl gaz bastırmak gerekir" düşüncesi doğru değildir.

Yine de pratikte gaz zamanla eksilebilir. Bunun başlıca nedenleri şunlardır:

  • Conta ve O-ringlerin yaşlanması: Bağlantı noktalarındaki lastik contalar zamanla sertleşir ve çok yavaş sızdırmaya başlayabilir.
  • Kondenser hasarı: Ön tamponun hemen arkasında yer alan kondenser, yoldan sıçrayan taş ve darbelerle delinebilir.
  • Boru ve hortum aşınması: Motor titreşimiyle başka bir parçaya sürtünen hatlarda zamanla delik oluşabilir.
  • Kompresör keçesi: Kompresör mili çevresindeki keçe, özellikle sistem uzun süre çalıştırılmadığında kuruyarak sızdırabilir.
  • Doğal geçirgenlik: Kauçuk hortumlardan yıllar içinde çok küçük miktarda gaz kaybı olabilir; ancak bu kayıp kısa sürede soğutmayı bitirecek düzeyde değildir.

Kısacası gaz birkaç hafta ya da birkaç ay içinde belirgin şekilde azalıyorsa bu "normal eksilme" değil, bir arızanın işaretidir.

Gaz eksikliğinin belirtileri

Gaz azaldığında sistem hemen tamamen durmaz; genellikle performans yavaş yavaş düşer. Şu belirtilere dikkat etmek gerekir:

  • check_circle Klima eskisinden geç ve zayıf soğutuyor
  • check_circle Üfleme havası rölantide ılıklaşıyor, yolda biraz düzeliyor
  • check_circle Kompresör sık sık devreye girip çıkıyor
  • check_circle Klima hiç soğutmuyor, kompresör hiç çalışmıyor
  • check_circle Boru bağlantılarında yağlı lekeler görülüyor

Gaz eksikliği belirtileri genellikle ilk sıcak günlerde fark edilir. Bunun nedeni kaçağın yazın başlaması değil, serin havalarda klimanın düşük yükte çalışması ve performans kaybının hissedilmemesidir.

Son madde önemlidir: soğutucu gaz, içinde kompresör yağı taşır. Sızıntı olan noktada bu yağ zamanla toz tutarak koyu, nemli bir leke oluşturur. Bu belirtilerin bir kısmı gaz dışındaki arızalardan da kaynaklanabilir; bu nedenle karar ölçümle verilmelidir. Konuyu genişçe ele aldığımız klima arıza tespiti sayfasında diğer olasılıklara da göz atabilirsiniz.

R134a ve R1234yf: aracınızda hangisi var?

Binek araçlarda bugün iki farklı soğutucu gaz yaygın olarak kullanılır:

R134a

Uzun yıllar boyunca araç klimalarının standart gazı olmuştur. Eski ve hâlâ trafikte olan birçok araç R134a ile çalışır.

R1234yf

Küresel ısınma etkisi çok daha düşük olan yeni nesil gazdır. Özellikle Avrupa pazarında, yaklaşık 2017 sonrasında yeni tip onayı alan ve satılan binek araçların büyük kısmında kullanılmaktadır. Hafif yanıcı sınıfta yer aldığı için uygun ekipmanla ve üretici değerlerine göre işlem yapılması gerekir.

Aracınızda hangi gazın kullanıldığını öğrenmenin en kolay yolu, motor kaputunun altındaki klima etiketine bakmaktır. Bu etikette gaz türü ve dolum miktarı yazar. Etiket yoksa ya da okunmuyorsa servis, araç bilgilerinden doğru gazı belirleyebilir.

İki gazın servis bağlantıları da farklı ölçülerde üretilir; bu, yanlış gazın yanlış sisteme basılmasını zorlaştırmak için alınmış bir önlemdir. Dolum cihazları da çoğunlukla tek bir gaz türüne göre tasarlanır. Bu nedenle R1234yf kullanan bir araç için o gaza uygun ekipmanla çalışan bir servise gitmek gerekir.

Önemli: R134a ve R1234yf birbirine karıştırılmamalı, bir sisteme diğerinin gazı basılmamalıdır. Sistemler, servis bağlantıları ve kullanılan yağlar farklıdır; aracı bir gazdan diğerine "dönüştürmek" de önerilmez. Araç hangi gazla üretildiyse o gazla, üreticinin belirttiği miktarda dolum yapılmalıdır.

Neden sadece gaz basmak yetmez?

Soğutmayan bir klimaya doğrudan gaz eklemek, kısa vadede sorunu çözmüş gibi görünebilir. Ancak sistemde kaçak varsa eklenen gaz da aynı yoldan çıkar ve birkaç hafta ya da birkaç ay sonra aynı şikâyet geri döner. Bu süreçte hem para hem zaman kaybedilir.

Ayrıca eksik gazla uzun süre çalışmak kompresöre zarar verebilir. Kompresör, yağlamasını gazla birlikte dolaşan yağdan alır; gaz azaldıkça yeterli yağlama sağlanamaz. Kaçak giderilmeden yapılan dolum, ileride çok daha pahalı bir kompresör arızasına zemin hazırlayabilir.

Bunun yanında fazla gaz basmak da az gaz kadar sorunludur. Aşırı dolum sistem basıncını yükseltir, soğutmayı iyileştirmek yerine kötüleştirir ve parçaları zorlar. Doğru miktar, ancak sistemin vakumlanıp tartılarak doldurulmasıyla sağlanabilir.

Sistemin içine giren nem de ayrı bir risktir. Kaçak noktasından içeri hava ve nem girebilir; nem, gaz ve yağla birleşerek iç parçalarda korozyona ve genleşme valfinde tıkanmaya yol açabilir. Vakum işleminin önemi de buradan gelir: dolumdan önce nemin uzaklaştırılması, yeni gazın uzun süre sağlıklı çalışmasına yardımcı olur.

Profesyonel dolum nasıl yapılır?

Doğru bir klima gazı dolumu birkaç adımdan oluşur ve her adımın bir amacı vardır:

  • Ön kontrol: Klimanın mevcut üfleme sıcaklığı ve çalışma durumu ölçülür.
  • Gaz türünün doğrulanması: Etiket ve araç bilgilerine göre R134a mı R1234yf mi kullanıldığı belirlenir.
  • Gazın geri kazanımı: Sistemdeki mevcut gaz, uygun cihazla toplanır ve ne kadar gaz çıktığı ölçülür. Bu miktar, eksikliğin boyutu hakkında fikir verir.
  • Vakum ve sızdırmazlık testi: Sistem vakuma alınır; böylece içerideki nem ve hava uzaklaştırılır. Vakumun tutup tutmadığı izlenerek kaçak olup olmadığı anlaşılır. Gerekirse UV boya ya da azot basıncıyla kaçağın yeri tespit edilir.
  • Yağ ve gaz dolumu: Üreticinin belirttiği miktarda gaz ve gerekiyorsa uygun tip yağ tartılarak eklenir.
  • Son ölçüm: Çalışma basınçları ve üfleme sıcaklığı yeniden ölçülerek sonuç doğrulanır.

Hibrit ve elektrikli araçlarda durum daha hassastır. Bu araçların çoğunda kompresör elektrik motoruyla çalışır ve elektriksel yalıtım özelliği olan özel bir yağ kullanılır. Yanlış tip yağ eklenmesi kompresöre zarar verebileceği için işlem, üreticinin belirttiği yağ ve prosedürle yapılmalıdır.

İşlemin ne kadar süreceği; araca, gaz türüne ve kaçak olup olmamasına göre değişir. Kaçak tespit edilirse önce onarım yapılır, dolum onarımdan sonra tamamlanır.

Gaz ne sıklıkla kontrol edilmeli?

Gaz değişimi için sabit bir kilometre ya da süre yoktur. Bunun yerine, sistemin genel durumunu düzenli aralıklarla kontrol ettirmek daha mantıklıdır. Yaz başlamadan önce yapılan bir performans ölçümü, olası bir kaçağı sıcak günlere kalmadan ortaya çıkarır.

Aşağıdaki durumlarda kontrolü ertelememek gerekir:

  • Önden darbe aldıktan ya da tampon onarımından sonra
  • Klima uzun süre hiç çalıştırılmamışsa
  • Daha önce yapılan dolumdan kısa süre sonra soğutma yeniden azaldıysa
  • İkinci el bir araç aldıysanız ve sistemin geçmişini bilmiyorsanız

Gaz kontrolü için servisimize uğrayın

Klimanızın soğutması azaldıysa doğrudan gaz eklemek yerine önce ölçüm yaptırmanızı öneririz. Şaşmaz Başkent Sanayi Sitesi'ndeki servisimizde gaz türünü doğruluyor, kaçak kontrolü yapıyor ve dolumu üretici değerlerine göre tamamlıyoruz. Randevu için 0543 275 06 93 numarasından bize ulaşabilirsiniz.

Kaynaklar

Bu içerik hazırlanırken aşağıdaki kaynaklardan ve servisimizdeki uygulama deneyiminden yararlanılmıştır.

  1. A/C check flyer (yeni sekmede açılır) MAHLE Aftermarket
  2. Car air-conditioning leak detection (yeni sekmede açılır) HELLA Tech World
  3. Acceptable Refrigerants and their Impacts (yeni sekmede açılır) U.S. EPA
  4. Emissions from air-conditioning systems in motor vehicles (summary) (yeni sekmede açılır) EUR-Lex
Sık Sorulanlar

Oto Klima Gazı Ne Zaman Değişir, Dolum Ne Zaman Gerekir? hakkında sorular

Bu yazının konusuyla ilgili kısa cevaplar.

Başka Bir Soru Sor

Hayır. Klima kapalı bir devredir ve gaz normalde tüketilmez. Soğutma düştüğünde ölçüm yapılır; gaz eksikse önce kaçak aranır, ardından üretici değerlerine göre dolum yapılır.

Motor kaputunun altındaki klima etiketinde gaz türü ve dolum miktarı yazar. Etiket yoksa servis, araç bilgilerinden doğru gazı belirleyebilir.

Hayır. İki gaz birbirine karıştırılmamalı ve sistemler birbirine dönüştürülmemelidir. Araç hangi gazla üretildiyse o gazla dolum yapılmalıdır.

Süre araca, gaz türüne ve sistemde kaçak olup olmamasına göre değişir. Kaçak tespit edilirse önce onarım yapılır, dolum onarımdan sonra tamamlanır.

Oto Klima Rehberi

İlgili yazılar

Tüm Yazılar
callHemen ArachatWhatsAppdirectionsYol Tarifi
callArachatWhatsAppdirectionsYol Tarifi